Onderwerp: Wayland

Heeft iemand Wayland al geprobeerd? Fedora 25 heeft nu Wayland als standaard display manager, met een fallback op X11 als je videokaart driver niet geschikt is. Voor wie niet weet wat Wayland is, het is het protocol/ecosysteem dat X11 eindelijk ten grave moet dragen.

Ik heb nu Fedora 25 op partitie draaien en het lijkt allemaal soepelder dan X11. Veel minder tearing. Extra voordeel is dat applicaties niet meer elkaars keystrokes, e.d. kunnen snuffelen. Uiteraard is het maar de vraag hoe goed het met HiDPI of beamers werkt, maar dat is verder lastig testen op een desktopmachine wink.

Heeft iemand anders ervaringen?

Re: Wayland

Geen ervaring, maar klinkt goed.

[sarcasm modus]Wordt 2017 dan het jaar van de Linux desktop? [/sarcasm modus]

Re: Wayland

Ik draai F25 op twee kisten. Ik heb niet zoveel onder de kap gekeken, maar het werkt als een zonnetje.

ACAB: All computers are broken. https://medium.com/message/everything-i … e5f33a24e1 "I've decided that you need gray hair and hemorrhoids to be a consultant.
The gray hair makes you look distinguished & the hemorrhoids make you look concerned."

Re: Wayland

Een interessante consequentie hiervan lijkt me dat de volgende RHEL/CentOS ook Wayland gaan gebruiken. In ieder geval icm. GNOME.

Re: Wayland

Wat ik nog niet heb uitgezocht en gewerkt is een export to display werkt. Sommige dingen zijn hierdoor stuk gegaan. Ik heb het idee dat Wayland een grote aanwinst is.

ACAB: All computers are broken. https://medium.com/message/everything-i … e5f33a24e1 "I've decided that you need gray hair and hemorrhoids to be a consultant.
The gray hair makes you look distinguished & the hemorrhoids make you look concerned."

Re: Wayland

Al anderhalf jaar met Gnome 3 als DE, geen problemen mee gehad, alleen 2 apps die niet goed werken,
Shutter doet het niet goed en VLC soms niet.

7

Re: Wayland

Fedora 25 draait perffect met wayland. Alleen op mijn nieuwe laptop werkt de switcheroo service nog niet 100%, nog ff wachten op de 4.10 kernel en nieuwe nouveau versie.

Re: Wayland

Oh misschien is het handig te vermelden dat ik op alle workstations I3 als tiling manager gebruik.

ACAB: All computers are broken. https://medium.com/message/everything-i … e5f33a24e1 "I've decided that you need gray hair and hemorrhoids to be a consultant.
The gray hair makes you look distinguished & the hemorrhoids make you look concerned."

Re: Wayland

devtroll schreef:

Oh misschien is het handig te vermelden dat ik op alle workstations I3 als tiling manager gebruik.

Is I3 niet een X11 window manager? Je moet Sway gebruiken (blijkbaar):

http://swaywm.org

10

Re: Wayland

Ah. Kijk, dat is nu het ding. Ik vind de desktop totaal niet boeiend, maar ik moet er wel mee werken wink. Ik wist dus niet dat X11 en Wayland nu naast elkaar draaide. Ik zal van de week eens kijken hoe ik dan Sway aan de praat krijg.

ACAB: All computers are broken. https://medium.com/message/everything-i … e5f33a24e1 "I've decided that you need gray hair and hemorrhoids to be a consultant.
The gray hair makes you look distinguished & the hemorrhoids make you look concerned."

11 Laatst bewerkt door MeneerJansen (23 Jan 2017 15:40:55)

Re: Wayland

Weet iemand waar je kunt bekijken of je videokaart/videochip een driver voor Wayland heeft?

En welke GUI's werken met Wayland? Gnome dus geloof ik en nu is er een die "Sway" heet. I3 wekt dus blijkbaar niet...

Als je voor een verdieping niet de diepte in moet, maar de hoogte, waarom heet het dan ....

12

Re: Wayland

MeneerJansen schreef:

Weet iemand waar je kunt bekijken of je videokaart/videochip een driver voor Wayland heeft?

En welke GUI's werken met Wayland? Gnome dus geloof ik en nu is er een die "Sway" heet. I3 wekt dus blijkbaar niet...


KDE werkt ook met Wayland

Help mee om KDE 5 in het Nederlands te vertalen!!

Re: Wayland

MeneerJansen schreef:

Weet iemand waar je kunt bekijken of je videokaart/videochip een driver voor Wayland heeft?

Voor zover ik het begrijp zijn er in principe geen nieuwe drivers nodig. Veel generieke functionaliteit is al naar de kernel verplaatst in de vorm van Kernel Mode Setting (KMS) and de Direct Rendering Manager (DRM). Met wat er in de kernel zit, kun je bijv. al naar een hogere resolutie schakelen, 3D rendering doen, etc.

Wayland compositors vereisen KMS plus ondersteuning voor EGL. Bijvoorbeeld Mesa heeft een opensource implementatie van EGL.

Bij mijn weten betekent dit dat de meeste open source drivers (Nouveau, etc.) out of the box met Wayland werken. nVidia's gesloten driver implementeert één API voor buffer management niet, maar heeft daarvoor een alternatief (EGLStreams) die alleen in ontwikkelversies van GNOME/Mutter ondersteund wordt. KWin ondersteunt geen EGLStreams, de ontwikkelaars hebben aangekondigd niet de mankracht te hebben een EGLStreams implementatie naast de standaardimplementatie te onderhouden. Maar het zou kunnen zijn dat ze ook gewoon druk uitoefenen op nVidia.

14 Laatst bewerkt door devtroll (24 Jan 2017 08:22:05)

Re: Wayland

Ik was vooral benieuwd naar de nieuwe security features, ziet er goed uit: https://blog.martin-graesslin.com/blog/ … mawayland/

Begint mijn stokpaardje te worden, ik weet het  wink

There is only so much you can do without mandatory access control systems (like SELinux) or GrSec. There is also this wonderful little out-of-the-tree module implementing TPE: https://github.com/cormander/tpe-lkm

I would say, try not to achieve a perfect solution but still reduce the attack surface for the people who do not use any kind of TPE.

ACAB: All computers are broken. https://medium.com/message/everything-i … e5f33a24e1 "I've decided that you need gray hair and hemorrhoids to be a consultant.
The gray hair makes you look distinguished & the hemorrhoids make you look concerned."

Re: Wayland

devrandom schreef:

Voor zover ik het begrijp zijn er in principe geen nieuwe drivers nodig. Veel generieke functionaliteit is al naar de kernel verplaatst in de vorm van Kernel Mode Setting (KMS) and de Direct Rendering Manager (DRM). Met wat er in de kernel zit, kun je bijv. al naar een hogere resolutie schakelen, 3D rendering doen, etc.

Bedankt voor de duidelijke uitleg. Klinkt goed zeg! Superflexibel zo'n kernel module.

devrandom schreef:

Wayland compositors vereisen KMS plus ondersteuning voor EGL. Bijvoorbeeld Mesa heeft een opensource implementatie van EGL.

Bij mijn weten betekent dit dat de meeste open source drivers (Nouveau, etc.) out of the box met Wayland werken. nVidia's gesloten driver implementeert één API voor buffer management niet, maar heeft daarvoor een alternatief (EGLStreams) die alleen in ontwikkelversies van GNOME/Mutter ondersteund wordt. KWin ondersteunt geen EGLStreams, de ontwikkelaars hebben aangekondigd niet de mankracht te hebben een EGLStreams implementatie naast de standaardimplementatie te onderhouden. Maar het zou kunnen zijn dat ze ook gewoon druk uitoefenen op nVidia.

Betekent dit dat KDE + Kwin voor "het mooie" nu ook al geen Nvidia kaarten ondersteunt? En gaat Kwin dezelfde kant op als Compiz voor Gnome? Dat wil zeggen: vergeet 't maar. Verleden tijd.

Hoe dan ook: dat Wayland verhaal klinkt positief. Kun je vertellen wat het grote nadeel van X.org dan wel X11 was waar Wayland een einde aan maakt?

Als je voor een verdieping niet de diepte in moet, maar de hoogte, waarom heet het dan ....

Re: Wayland

MeneerJansen schreef:

Hoe dan ook: dat Wayland verhaal klinkt positief. Kun je vertellen wat het grote nadeel van X.org dan wel X11 was waar Wayland een einde aan maakt?

X11 is oud en een lappendeken geworden. Daarom zijn veel dingen gewoon traag of problematisch (bijv. HiDPI ondersteuning).

Belangrijk in de 21e eeuw is dat Wayland eindelijk UI sandboxing doet. Dat wil zeggen dat onder Wayland applicaties standaard niet de keystrokes, mouse events, en viewports van andere applicaties uit kunnen lezen. Overigens maakt dit Linux nog niet het summum van veiligheid (app sandboxing wordt amper gedaan, elke applicatie kan via PulseAudio geluid opnemen of je filmen via een webcam). Maar het is een grote stap vooruit.

17

Re: Wayland

MeneerJansen schreef:

Betekent dit dat KDE + Kwin voor "het mooie" nu ook al geen Nvidia kaarten ondersteunt? En gaat Kwin dezelfde kant op als Compiz voor Gnome? Dat wil zeggen: vergeet 't maar. Verleden tijd.

Nee, nvidia met nouvea werkt dus wel begrijp ik, verder kun je al dat 'mooie' in kwin gewoon uitzetten. Het is niet een vereiste, zelf zet ik het altijd uit.

Help mee om KDE 5 in het Nederlands te vertalen!!

18

Re: Wayland

Zag 't toevallig enige tijd geleden. Bij een clean-install van openSuSE Leap 42.2 !
Wayland en een aantal files standaard geïnstalleerd, zie hieronder.
Hoe 't  precies samenwerkt met X11 weet/begrijp ik niet sad

Wayland Werkt nog steeds niet...
Hier te zien: https://www.dropbox.com/s/dy1r56qx6mchc … 151811.png

Lange tenen zijn uitstekend, dus bij uitstek, geschikt om op te gaan staan !
__________________
"Never a dull moment"

19

Re: Wayland

wayland werkt toch niet samen met X11?

Help mee om KDE 5 in het Nederlands te vertalen!!

20 Laatst bewerkt door QzZRBNMdJdsCmwx (02 Apr 2017 08:02:42)

Re: Wayland

Rinse schreef:

wayland werkt toch niet samen met X11?

Je kunt X11 applicaties op Wayland draaien met XWayland. Maar het principe is inderdaad dat X11 helemaal niet meer nodig is, zodra alle applicaties op Wayland draaien (en dat kan met Gtk3 en Qt5 applicaties zonder veel problemen).

21

Re: Wayland

Rinse schreef:

wayland werkt toch niet samen met X11?

Dacht 't ook niet, maar zie beide screenshots & vertel... jij ben toch wel KDE adept, maar onder welke distro ?

https://www.dropbox.com/s/dy1r56qx6mchc … 151811.png
&
https://www.dropbox.com/s/u8m53z958n4ik … 151928.png

Weet jij 't ?

Lange tenen zijn uitstekend, dus bij uitstek, geschikt om op te gaan staan !
__________________
"Never a dull moment"

22

Re: Wayland

Eerde schreef:
Rinse schreef:

wayland werkt toch niet samen met X11?

Dacht 't ook niet, maar zie beide screenshots & vertel... jij ben toch wel KDE adept, maar onder welke distro ?

https://www.dropbox.com/s/dy1r56qx6mchc … 151811.png
&
https://www.dropbox.com/s/u8m53z958n4ik … 151928.png

Weet jij 't ?

Ik begrijp je vraag niet, enige wat je laat zien is dat suse wayland pakketjes heeft geïnstalleerd.
Maar dat wil niet zeggen dat die op dit moment gebruikt worden.

Help mee om KDE 5 in het Nederlands te vertalen!!

23

Re: Wayland

"Hoe 't  precies samenwerkt met X11 weet/begrijp ik niet"
&
"Dacht 't ook niet, maar zie beide screenshots & vertel..."

Het was ook meer een stelling, Wayland pakketten waartoe... waarheen... waarom ?
En waarom niet in YAST de optie Wayland ipv X11 installeren ??
Vragen, vragen wink

Lange tenen zijn uitstekend, dus bij uitstek, geschikt om op te gaan staan !
__________________
"Never a dull moment"

Re: Wayland

devrandom schreef:
Rinse schreef:

wayland werkt toch niet samen met X11?

Je kunt X11 applicaties op Wayland draaien met XWayland. Maar het principe is inderdaad dat X11 helemaal niet meer nodig is, zodra alle applicaties op Wayland draaien (en dat kan met Gtk3 en Qt5 applicaties zonder veel problemen).

Heb ik misschien al eerder gevraagd... Hoe gaat het dan met oude GTK2 applicaties (die zijn er volgens mij nog genoeg). Die draaien prima in GTK3/Gnome3 maar zou dat ook goed gaan in Wayland als opvolger van Xorg?

Als je voor een verdieping niet de diepte in moet, maar de hoogte, waarom heet het dan ....

25 Laatst bewerkt door QzZRBNMdJdsCmwx (03 Apr 2017 21:48:00)

Re: Wayland

MeneerJansen schreef:
devrandom schreef:
Rinse schreef:

wayland werkt toch niet samen met X11?

Je kunt X11 applicaties op Wayland draaien met XWayland. Maar het principe is inderdaad dat X11 helemaal niet meer nodig is, zodra alle applicaties op Wayland draaien (en dat kan met Gtk3 en Qt5 applicaties zonder veel problemen).

Heb ik misschien al eerder gevraagd... Hoe gaat het dan met oude GTK2 applicaties (die zijn er volgens mij nog genoeg). Die draaien prima in GTK3/Gnome3 maar zou dat ook goed gaan in Wayland als opvolger van Xorg?

Ja, die geloven dat ze tegen een reguliere X server praten. Zeg maar net als op andere systemen, je kunt ook X11 applicaties op macOS draaien (via XQuartz) of Windows (Xming, etc.). Linux gaat daat ook zo doen, een X11 server bovenop Wayland.