1

Onderwerp: Veelgestelde vragen en antwoorden

Over GNU/Linux wordt veel geschreven. Er is zoveel tekst over te vinden dat je als beginnende Linuxer vaak door de bomen het bos niet meer ziet. Wanneer je "de kunst van het zoeken" beheerst, ben je al op de helft.

In deze topic wordt op de meest voorkomende vragen een antwoord gegeven:
* Internet delen, wat zijn de minimale handelingen?
* Hoe los je netwerkproblemen op?
* Hoe installeer je nieuwe software?
* Welke distro is het geschikst voor mij?
* Grafisch opstarten / niet-grafisch opstarten?
* Hoe laat ik het scrollwieltje van de muis werken?
* Console, commandline, shell commando's: Help!
* Hoe krijg ik Linux volledig van m'n computer verwijderd?
* Hoe brand ik een .iso CD-image in Windows, om Linux te installeren?
* Hoe werkt vi?
* En Voordat je een vraag stelt!

2

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Internet delen, wat zijn de minimale handelingen?

Wat heb je nodig?

* Linux kernel 2.4.x of 2.6.x
* iptables
* werkende internet connectie

Normaal moet je niet als root werken, in dit geval moet je wel als root werken (inloggen als 'root' OF met 'su' root worden).

Welke kernelversie je heb controleer je met:

# uname -a

Om te controleren of iptables is geinstalleerd doe je:

# iptables --version

Als iptables niet is geinstalleerd doe dat dan op de voor jouw distro gebruikelijke manier (meestal RPM installeren).

We beginnen met het verwijderen van eventueel aanwezige resten van andere regels:

# iptables -F
# iptables -X
# iptables -Z
# iptables -t nat -F
# iptables -t nat -X
# iptables -t nat -Z

Als je nu foutmeldingen krijgt zoals 'can't initialize iptables table ...' dien je eerst de iptables modules te laden:

# modprobe ip_tables
# modprobe iptable_filter
# modprobe ip_conntrack
# modprobe iptable_nat
# modprobe ipt_MASQUERADE

Vervolgens de standaard policies opgeven:

# iptables -P INPUT ACCEPT
# iptables -P FORWARD DROP
# iptables -P OUTPUT ACCEPT
# iptables -t nat -P PREROUTING ACCEPT
# iptables -t nat -P POSTROUTING ACCEPT
# iptables -t nat -P OUTPUT ACCEPT

Dan vertellen we de kernel dat ie verkeer moet "forwarden":

# echo 1 > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward

Dat was de voorbereiding. Nu nog ff de regeltjes intikken om het "internet delen" mogelijk te maken. Maar wel ff opletten: In het hieronderstaande voorbeeldje wordt ervan uitgegaan dat "ppp0" de netwerkinterface is waarop het internet binnen komt en "eth0" de netwerkinterface is waar het interne netwerk aan hangt. Als dat bij jou anders is moet dat dus aangepast worden.

# iptables -A POSTROUTING -t nat -o ppp0 -j MASQUERADE
# iptables -A FORWARD -i ppp0 -o eth0 -j ACCEPT
# iptables -A FORWARD -i eth0 -o ppp0 -j ACCEPT

Op de internet-delende computer is alles nu geregeld. Om de computers in het interne netwerk te kunnen "internetten" moet alleen nog de "gateway" worden ingesteld. Dat vind je ergens in de netwerkinstellingen.

ipchains
Wat nou als het helemaal niet werkt? In dat geval is het meest voorkomende probleem dat ipchains in de weg zit. ipchains is de voorloper van iptables. Kernel 2.2.x maakt gebruik van ipchains, kernel 2.4.x maakt gebruik van iptables. Maar om de verwarring groter te maken kan kernel 2.4.x ook nog overweg met ipchains. En sommige distro's maken gebruik van deze mogelijkheid. Dit kan je eenvoudig controleren:

# lsmod | grep ipchain

Als je dan iets ziet als 'ipchains      43560     6', dan heb je de ipchains module geladen. En dan gaat iptables niet werken. Je zal dus eerst de ipchains module uit het geheugen moeten verwijderen met:

# rmmod ipchains

en daarna weer bovenaan dit verhaal moeten beginnen.

3

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe los je netwerkproblemen op?

Bij netwerk problemen staan 9 van de 10 keer de nameserver(s) (server die hostnames naar ip adressen vertaalt en andersom) niet goed ingesteld of is de gateway niet juist opgegeven.

Controleren of de nameserver(s) goed zijn opgegeven doe je met:

# ping 194.109.193.76

en

# ping www.nedlinux.nl

Als 'ping 194.109.193.76' wel goed gaat en 'ping www.nedlinux.nl' niet, dan dien je in /etc/resolv.conf de juiste nameserver(s) op te geven (meestal kan dat ook met de bij de distro horende administratiesoftware). In de documentatie van de internetprovider zijn deze adressen terug te vinden.



Als je 1 internetaansluiting met meerdere computers deelt, moet op de computers die niet direct met het internet zijn verbonden een gateway worden opgegeven. Dat moet ook als er tussen de computer en de internetverbinding een router is geplaatst. Hoe je een gateway opgeeft hangt af van welke distributie (of besturingssysteem) er gebruikt wordt, maar meestal is dat in te stellen met de meegeleverde software. Of je stelt de gateway handmatig in:

route add -net default gw <gateway>

Werkt het nog steeds niet? Hier volgt een stap-voor-stap schema om vrijwel elk netwerkprobleem op te lossen.

Stap 1: Controleer of de netwerkinterface (of netwerkadapter) bekend is.
Als je een PPP connectie (bv modem) heb moet er een ppp0 netwerkinterface bestaan. Controleer dat met:

# ifconfig ppp0

Dan moet je iets krijgen dat er als volgt uitziet:

ppp0      Link encap:Point-to-Point Protocol
          inet addr:212.64.84.32  P-t-P:194.134.158.193  Mask:255.255.255.255
          UP POINTOPOINT RUNNING NOARP MULTICAST  MTU:1500  Metric:1
          RX packets:11589 errors:67 dropped:0 overruns:0 frame:0
          TX packets:57029 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0
          collisions:0 txqueuelen:3
          RX bytes:4178221 (3.9 Mb)  TX bytes:3916423 (3.7 Mb)

Let er op dat er achter "inet addr:" een geldig ipadres staat.

Als je geen PPP connectie heb, maar een Ethernet connectie (bv intern netwerk of bv @Home/Chello kabel internet), dan doe je:

# ifconfig eth0

(of "ifconfig eth1" oid)

Als dit niet lukt is er iets mis. Controleer dan of je de juiste modules heb geladen. Kom je er nog niet uit, dan wordt het tijd om je vraag te posten op het forum. Vertel welke distro je heb, welke provider en wat voor modem of router.


Stap 2: Controleer of je een ipadres kan pingen
Leverde stap 1 geen problemen op? Probeer het ipadres van nedlinux te pingen:

# ping 213.239.135.210

Als dit niet lukt moet je eens in de FAQ van je provider kijken of wel de goede instellingen heb overgenomen. Kom je er nog niet uit, post je probleem dan op het forum. Vertel welke distro je heb, welke provider en wat voor modem of router.

Stap 3: Controleer of de DNS server(s) goed zijn ingesteld
Ping nedlinux, maar nu niet het ip adres, maar de hostnaam:

# ping www.nedlinux.nl

Krijg je een foutmelding, bv 'unknown host' of iets dergelijks, dan heb je niet de goede DNS server opgegeven. Raadpleeg de FAQ van je provider en vul de juiste ipadressen van de nameservers in in /etc/resolv.conf . Een /etc/resolv/conf zou er als volgt uit kunnen zien:

nameserver 194.134.0.12
nameserver 194.134.0.67

Kan je in de FAQ van je provider geen geldige nameservers vinden, gebruik dan de ipadressen uit het voorbeeld dat hierboven staat.

Als alle bovenstaande stappen succesvol zijn verlopen zou je geen probleem moeten hebben. Probeer eens met bv 'lynx www.google.com' of het webbrowsen lukt. Als je nog steeds problemen heb, kijk dan eens of er toevallig een firewall is die roet in het eten gooit.

Werkt alles wel op de de computer die direct aan het internet hangt, maar niet op de computers in je lokale netwerk? En heb je de 'FAQ: Internet delen' al helemaal gevolgd? Voer dan de bovenstaande 3 stappen nogmaals uit vanaf een computer in je lokale netwerk. Controleer of je de juiste gateway heb opgegeven en of de nameserver juist zijn ingesteld.


Kom je er nog niet uit, post je probleem dan op het forum. Vertel welke distro je heb, welke provider en wat voor modem of router.

4

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe installeer je nieuwe software

Als je alleen Windows gewend bent als bij het installeren van een nieuw programma direct denkt: "klik op setup, klik op OK, klik op OK, klik op OK, reboot en het werkt", dan kom je bij Linux bedrogen uit smile.

In principe zijn er 2 manieren om onder Linux een programma te installeren:

* zelf de broncode compileren en dan installeren
* vooraf gecompileerd pakket installeren


Als je weinig of geen ervaring heb met Linux/UNIX, compileren, programmeren, enz, dan heeft mogelijkheid 2 (vooraf gecompileerd pakket installeren) sterk de voorkeur.

De meeste distributies (bv SuSE, RedHat, Mandrake) maken gebruik van RPM packages. Andere distro's hebben soms andere formaten (Debian gebruikt bv DEB). De CD's van deze distro's staan boordevol met allerlei verschillende programma's. Als je een bepaald programma wil installeren staat dat 9 van de 10 keer wel op zo'n CD. Als ie er toevallig niet opstaat, staat er vrijwel zeker een goed alternatief op. Kan je echt niks vinden, probeer dan http://rpmfind.net/ eens.

Voor slackware zijn veel packages te vinden op http://www.linuxpackages.net/

Deze packages kan je installeren met de setup-software die bij je distro hoort. En anders kan je in de documentatieafdeling van www.nedlinux.nl een document vinden over het installeren van allerlei verschillende package formaten.


Als je gewenste programma echt niet in de voorgecompileerde vorm te vinden is kan je proberen de source zelf te compileren. Meestal wordt de source in een tar.gz of tar.bz2 gedownload. Deze pak je uit en vervolgens doe je meestal:

./configure
make
make install

Let op, dit is meestal het geval. Niet altijd. Maar: source code wordt bijna altijd geleverd met een 'INSTALL' en/of 'README'. Lees die eerst! Of kijk eens op de website van het programma. Krijg je fouten als 'cannot find gcc' of iets dergelijks, installeer dan eerst de 'development tools' die op de CD's van je distro staan (oa compiler, linker, assembler, enz). Het 'configure' commando kent een groot aantal opties. Voor een volledige lijst van alle beschikbare opties typ je './configure --help'.

Let er ook op dat de juiste headerfiles op je systeem aanwezig zijn. Dus als je bv een KDE applicatie gaat compileren moeten de KDE headerfiles aanwezig zijn. Bij de meeste distro's zitten die het pakket kde-heades of kde-devel.

Als je zelf een programma gaat compileren moet je vaak ook nog één of meerdere libraries installeren. Welke dat zijn is terug te vinden in de documentatie.

5

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Welke distro is het geschikst voor mij?

Een altijd terugkerende vraag bij mensen die met Linux willen beginnen. En altijd erg moeilijk te beantwoorden. Er zijn tegenwoordig wel meer dan 100 verschillende distro's in omloop en elke distro heeft z'n voordelen en nadelen. Welke distro het best is kan je het beste zelf bepalen. Probeer er gewoon eentje en als ie niet bevalt, probeer je een andere; je kan ze (meestal) gratis en voor niks downloaden. De verschillende distro's (veel gebruikte afkorting van "Linux distributie") zijn vaak onderwerp van zg flamewars. Elke distro heeft z'n eigen (zeer) fanatieke aanhang. Trek je daar niks van aan en bepaal gewoon zelf wat je het prettigst vind werken.

In de NedDocWiki is van een groeiend aantal distributies een beschrijving van de voor- en nadelen te vinden:
http://wiki.nedlinux.nl/index.php?page=DistributieLijst

Op http://www.distrowatch.com/ staat een redelijk volledig overzicht van alle Linux distro's.

6

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Grafisch opstarten / niet-grafisch opstarten

Er zijn twee vragen die regelmatig gesteld worden en erg veel met elkaar te maken hebben:

* Linux start grafisch op en ik wil niet-grafisch opstarten.
* Linux start niet-grafisch op en ik wil grafisch opstarten.


Een Linux systeem kent een aantal runlevels. Dat zijn de staten waarin een systeem kan verkeren. Elk runlevel heeft z'n eigen nummer. Hoewel sommige distro's er van afwijken is de meest gangbare indeling als volgt:

0: halt
1: single user
2: multiuser zonder netwerk
3: multiuser met netwerk
4: ongedefineerd
5: multiuser met netwerk en X
6: reboot

Met het "init" (zie ook: 'man init') commando kan je wisselen tussen deze runlevels. Om de eindgebruiker niet lastig te vallen met deze runlevels is de afhandeling daarvan opgenomen in de initscipts en is er een standaard runlevel. Dat standaard runlevel is meestal 3 (zonder X starten) of 5 (met X starten). Wat jouw standaard runlevel is kan je terugvinden in /etc/inittab. Ook kan je op de lilo/grub bootprompt een alternatief runlevel opgeven.

Stel dat je altijd grafisch opstart en je wil dat niet. Dan zal je in /etc/inittab het default runlevel moeten aanpassen (bv van 5 naar 3).

Een nuttige topic over dit onderwerp is o.a.: http://forum.nedlinux.nl/viewtopic.php?t=10064

7

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe laat ik het scrollwieltje van de muis werken?

Om het scrollwieltje van je muis te gebruiken dien je een aantal kleine wijzigingen aan te brengen in de XFree configuratie.

De configuratie van XFree is te vinden in /etc/X11/XF86Config. (Bij sommige distro's heet dit bestand 'XF86Config-4'). Open dit bestand als root in een teksteditor en ga op zoek de section "InputDevice". Let op: hiervan staan er twee, eentje voor het toetsenbord en eentje voor de muis.

Wijzig deze sectie en zorg ervoor dat ten minste de volgende regels er staan:

Driver "mouse"
Option "Protocol"     "IMPS/2"
Option "Device"       "/dev/psaux"
Option "ZAxisMapping" "4 5"

Sla de gewijzigde configuratie op en start X opnieuw.

8

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Console, commandline, shell commando's: Help!

In tegenstelling tot bijvoorbeeld Windows beschikt een Linux systeem over een zeer krachtige "commandline interface", kortweg: CLI. Steeds meer zaken kunnen tegenwoordig met grafische tools worden gedaan, maar vaak is een de commandline veel handiger. Nadeel van de CLI is dat het vaak cryptisch overkomt op de beginnende Linuxer. Daarom volgen hier enkele beginpunten.

Waar is de commandline te vinden?
Bij veel Linux distributies belandt je direct na het booten al in een grafische omgeving. Er zijn meerdere manieren om in een commandline te komen:

* Met [CTRL]+[ALT]+[F2] kom je in de niet-grafische omgeving. Met [ALT]+[F7] kom je weer terug in de grafische omgeving.
* In KDE is er een programma genaamd "Konsole" dat in het menu te vinden is.
* Bij GNOME  is er een programma genaamd "GNOME Console" dat in het menu te vinden is.
* Andere namen die gebruikt worden zijn: aterm, xterm, enz.


Wat is er mogelijk met de CLI?
Alles smile
Na het intikken van elke commando druk je op enter waarna het commando wordt uitgevoerd. Voor wie bekend is met de DOS kan een hier een simpele vergelijking tussen DOS en Linux CLI te vinden.
Met "help" is een overzicht van enkele veelgebruikte commando's op te vragen. Voor vrijwel elk commando is een "manualpage". Dat is een document waarin alle mogelijkheden van een commando staan beschreven. Deze "manualpage" is op te vragen met "man <commando>". Wil je alles over het ls commando lezen, dan tik je:

man ls

Neem eens een kijkje in de Wiki. Hierin worden veel zaken in duidelijk nederlands uitgelegd. Andere beginpunten zijn de HOWTO's.

Prettig werken op een commandline is niet iets dat je in één uurtje leert, het is een proces dat een tijdje duurt. Maar één ding dat zeker is: Als je eenmaal thuis bent op de commandline wil je nooit meer anders!

Tot slot nog enkele tips:


* Gebruik tabcompletion. Tik de eerste paar letters van een uitvoerbaar programma in en druk op [TAB]. Dan wordt het de naam vanzelf aangevuld.
* Werk zo veel mogelijk onder het user account, gebruik het root account alleen als het echt nodig is. Met su kan je van user naar root wisselen.
* Een duidelijke nederlandstalige site over bash: http://www.willempen.org/bash/
* Een lijst met uitleg van Linux commando's is hier te vinden: http://www.unixguide.net/linux/linuxshortcuts.shtml (pas op: pop-ups en banners)
* Op de site van IBM wordt sinds halverwege 2006 gewerkt aan een serie artikelen over de Linux command line (aanrader!)

9

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe krijg ik Linux volledig van m'n computer verwijderd?

Blijkt na een tijdje dat Linux toch niet helemaal is wat je wil? Wil je een compleet ander OS zoals bijvoorbeeld een willekeurige BSD-smaak, Solaris, OS/2, Windows of één van de vele andere honderden besturingsystemen?

Dan kan je op de website van de betreffende fabrikant vaak de recepten vinden.
* How to Remove Linux and Install Windows XP
* How to Remove Linux and Install Windows on Your Computer
* ...

10

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe brand ik een .iso CD-image in Windows, om Linux te installeren?

Voordat je een Linux distro installeert is het altijd aanbevolen de documentatie daarvan goed door te lezen, zodat je bij installatie niet voor verrassingen komt te staan. Veel distro's zijn te downloaden als .iso bestanden. Dit zijn "CD images" die je op een speciale manier moet branden. Je moet ze niet uitpakken, want dan kun je er niet van opstarten.

Voor meer aanwijzingen hoe je dit doet in Windows, lees het volgende artikeltje: http://alleslinux.com/artikels/isobranden.php

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Welke boeken kan ik lezen om mijn kennis te verdiepen?

De volgende werken worden over het algemeen beschouwd als Linux/UNIX klassiekers. Mocht er een boek ten onrechte missen, stuur dan s.v.p. een persoonlijk bericht.

Linux/UNIX introducties


* Running Linux, Matt Welsh, Matthias Kalle Dalheimer, Lar Kaufman
* Leerboek Linux (deel I), Sander van Vugt
* Leerboek Linux; deel II: Geavanceerde Linux, Sander van Vugt
* UNIX for the Impatient, Paul W. Abrahams, Bruce R. Larson
* The Unix Programming Environment, Brian W. Kernighan and Rob Pike


Distro-specifieke boeken


*The Debian System, Concepts & Techniques, Martin F. Krafft


Systeembeheer


* Leerboek Linux Systeembeheer, Sander van Vugt


Netwerken


* Linux in een netwerk, Sander van Vugt
* TCP/IP Illustrated, Volume 1, W. Richard Stevens


Linux/UNIX cultuur


* Just for the Fun, Linus Torvalds
* The Art of UNIX Programming, Eric S. Raymond


Programmeren


* The C Programming Language, Second Edition, Brian W. Kernighan and Dennis M. Ritchie
* Programming Perl, Third Edition, Larry Wall, Tom Christiansen, Jon Orwant
* Advanced UNIX Programming, Marc J. Rochkind
* Advanced Programming in the UNIX(R) Environment, W. Richard Stevens


UNIX internals


* Design of the UNIX Operating System, Maurice J. Bach
* Lions' Commentary on UNIX 6th Edition, with Source Code, John Lions

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

Hoe werkt vi?

vi is een editor die in het begin wat obscuur over kan komen. Peter Kaagman heeft een uitstekende Nederlandstalige tutorial geschreven:
http://www.bilbos-stekkie.com/vim/index.html

Een aardige Engelstalige tutorial is te vinden op.
http://www.nuxified.org/vi_survival_guide

Als je liever een uitgebreid boek op papier hebt dan is Learning the vi Editor van Linda Lamb en Arnold Robbins een goed boek.

13

Re: Veelgestelde vragen en antwoorden

En Voordat je een vraag stelt!

Hierbij de link naar het nederlandse document van slimme vragen stellen. voordat je afgebrand wordt op dit forum is het handig jezelf af te vragen "wat heb ik verkeerd gedaan?"

http://docs.jaspervries.nl/smart-questions/

1+1=3

spam: admin@glgaming.com